Việt Nam – Ấn Độ: Cú hích mới cho hợp tác kinh tế trong kỷ nguyên công nghệ

Động lực mới từ nền tảng thương mại và đầu tư

Chuyến thăm này diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 10 năm Đối tác Chiến lược Toàn diện. Quan hệ kinh tế Việt Nam – Ấn Độ trong những năm gần đây đã đạt được những bước tiến đáng kể, tạo nền tảng quan trọng cho các bước phát triển sâu hơn.

Kim ngạch thương mại song phương hiện dao động quanh mức 15 – 16 tỷ USD mỗi năm, đưa Ấn Độ trở thành một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, con số này vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng của hai nền kinh tế có quy mô dân số lớn, tốc độ tăng trưởng cao và cơ cấu bổ sung lẫn nhau.

Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ đạt kỷ lục trên 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024, đưa Ấn Độ trở thành một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. Riêng quý 1/2026, tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước đã đạt 4,860 tỷ USD, theo Bộ Tài chính.

Ở chiều ngược lại, đầu tư trực tiếp từ Ấn Độ vào Việt Nam cũng đang có xu hướng gia tăng, với hơn 500 dự án còn hiệu lực và tổng vốn đăng ký khoảng 1,1 tỷ USD. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu bao gồm công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng và công nghệ thông tin. Dù vậy, so với dòng vốn đầu tư từ các đối tác lớn khác, mức độ hiện diện của doanh nghiệp Ấn Độ tại Việt Nam vẫn còn khiêm tốn.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của chuyến thăm lần này là tạo ra “động lực mới” để thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương. Các cuộc hội đàm cấp cao tập trung vào việc tháo gỡ rào cản thương mại, mở rộng tiếp cận thị trường và cải thiện môi trường đầu tư. Đồng thời, hai bên cũng nhấn mạnh vai trò của các cơ chế đối thoại kinh tế, tài chính và doanh nghiệp trong việc kết nối trực tiếp cộng đồng kinh doanh.

Ngoài ra, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều bất ổn, từ lạm phát, đứt gãy chuỗi cung ứng đến cạnh tranh địa chính trị, việc Việt Nam và Ấn Độ tăng cường hợp tác kinh tế cũng mang ý nghĩa chiến lược. Cả hai đều có nhu cầu đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống và xây dựng các chuỗi cung ứng linh hoạt hơn. Đây chính là cơ sở để quan hệ kinh tế song phương không chỉ phát triển về lượng mà còn nâng cao về chất.

Mở rộng hợp tác sang công nghệ và chuỗi cung ứng

Bên cạnh các lĩnh vực kinh tế truyền thống, các nội dung hợp tác mới được hai bên trao đổi trong chuyến thăm tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng cao, bao gồm công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng và công nghệ không gian.

Một trong những lĩnh vực được đặc biệt quan tâm là công nghệ số và chuyển đổi số. Ấn Độ được xem là một trong những trung tâm công nghệ thông tin hàng đầu thế giới, với thế mạnh về phần mềm, dịch vụ số, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việt Nam hiện đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số. Sự bổ sung này tạo ra cơ hội lớn cho hợp tác trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và an ninh mạng.

Bên cạnh đó, hợp tác trong ngành bán dẫn cũng được nhắc đến như một hướng đi chiến lược. Cả Việt Nam và Ấn Độ đều mong muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý, môi trường đầu tư ổn định và lực lượng lao động trẻ, trong khi Ấn Độ có kinh nghiệm và năng lực thiết kế phần mềm.

Hai bên đề cập đến phát triển năng lực sản xuất và đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn. Nội dung trao đổi bao gồm các yếu tố liên quan đến thiết kế, sản xuất và cung ứng linh kiện.

Năng lượng sạch và phát triển bền vững cũng là một trụ cột quan trọng khác. Cả hai quốc gia đều cam kết mạnh mẽ trong việc giảm phát thải và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo. Ấn Độ có nhiều kinh nghiệm trong phát triển năng lượng mặt trời và gió, trong khi Việt Nam đang nổi lên như một thị trường tiềm năng trong lĩnh vực này.

Các nội dung hợp tác tập trung vào năng lượng tái tạo, bao gồm điện mặt trời và điện gió. Hai bên trao đổi về khả năng hợp tác trong đầu tư, phát triển dự án và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực năng lượng.

Ngoài ra, các nội dung liên quan đến hợp tác trong lĩnh vực công nghệ không gian và dữ liệu vệ tinh cũng được đề cập. Các nội dung trao đổi bao gồm ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong quản lý tài nguyên, nông nghiệp và giám sát môi trường.

Một trong những nội dung được hai bên nhấn mạnh là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM. Việc trao đổi sinh viên, chuyên gia và chương trình đào tạo chuyên gia và phát triển kỹ năng sẽ giúp nâng cao năng lực nội tại của mỗi nền kinh tế, đồng thời tạo nền tảng bền vững cho hợp tác dài hạn.

Sự chuyển dịch sang các lĩnh vực công nghệ cao phản ánh một tầm nhìn dài hạn của cả Việt Nam và Ấn Độ. Thay vì chỉ dừng lại ở việc tăng kim ngạch thương mại, hai nước đang hướng tới việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro từ các biến động bên ngoài.

Tác giả: Thiên Ân

Nguồn: vietnamfinance.vn