Lãi suất cao và bất động sản khó khăn: Ngân hàng lo khối nợ xấu tăng nhanh

Ngân hàng tích cực xử lý nợ xấu

Gần đây, trên website của nhiều ngân hàng, những thông tin công bố về các kế hoạch bán khoản nợ, phát mại tài sản xuất hiện với tần suất liên tục. Điều này không chỉ phản ánh nỗ lực thu hồi nợ của các ngân hàng mà còn cho thấy hệ thống đang chủ động giải phóng nguồn vốn, phục vụ tăng trưởng kinh tế.

Trong đó, VietinBank liên tục đăng tải thông tin liên quan đến xử lý nợ xấu. Trong tháng 6 và đầu tháng 7, nhiều quyền sử dụng đất, nhà xưởng và khoản nợ doanh nghiệp tiếp tục được các chi nhánh của ngân hàng này đưa ra thị trường thông qua đấu giá hoặc phát mại tài sản bảo đảm.

Tại Agribank, hoạt động xử lý nợ cũng đang được đẩy mạnh. Agribank Chi nhánh Trung tâm Sài Gòn vừa thông báo tổ chức đấu giá 3 tài sản, gồm quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất có giá trị hàng chục tỷ đồng tại TPHCM, trong đó có tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty CP Đầu tư Xây dựng Địa ốc Vạn Hà.

Nhiều ngân hàng khác như LPBank, BIDV, Vietcombank, MSB, Nam A Bank, Sacombank, BIDV, SHB,… cũng liên tục lựa chọn đơn vị đấu giá, thẩm định giá hoặc xử lý tài sản bảo đảm tại nhiều địa phương nhằm thu hồi nợ vay.

Đáng chú ý, danh mục tài sản được đưa ra xử lý không còn tập trung vào nhà ở hay quyền sử dụng đất như trước đây mà trải rộng từ khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà máy, dây chuyền sản xuất, cổ phần doanh nghiệp, vay tiêu dùng…

Công tác xử lý, thu hồi nợ xấu được nhiều nhà băng xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong năm nay.

Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) OCB, cho hay, năm nay, OCB tiếp tục tập trung vào công tác quản lý và xử lý nợ. Năm 2025, doanh số thu hồi, xử lý nợ của OCB đã tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ.

Tại ABBank, mục tiêu được đặt ra cho năm nay là tiếp tục kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%. Đến ngày 31/3, nợ xấu nội bảng của ABBank là 963 tỷ đồng, chỉ bằng 1/4 so với thời điểm cách đó 1 năm. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn giảm mạnh từ 2.278 tỷ đồng xuống còn 620 tỷ đồng.

Ông Phan Đình Tuệ, Thành viên HĐQT Sacombank, cho biết, trước mắt, ngân hàng này duy trì mức trích lập dự phòng cao nhằm tuân thủ chiến lược quản trị rủi ro thận trọng và gia tăng nguồn lực, đảm bảo an toàn tài chính. Cùng với đó, Sacombank sẽ tập trung nâng cao chất lượng tài sản.

Sacombank là ngân hàng ghi nhận chi phí dự phòng rất cao khi đạt hơn 22.082 tỷ đồng trong quý I, tăng 109% so với cùng kỳ năm trước.

Nhiều ngân hàng khác cũng chủ động đẩy mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng để củng cố bộ đệm tài chính.

BIDV dành gần 5.500 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro trong quý I. VPBank cũng tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro lên gần 7.700 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm…

Áp lực nợ xấu gia tăng

Các nhà phân tích cho rằng, việc các ngân hàng chủ động xử lý tài sản bảo đảm và tăng trích lập dự phòng cho thấy hệ thống đang thận trọng hơn trước áp lực nợ xấu.

Tổng nợ xấu (nợ nhóm 3 – 5) của 28 ngân hàng thương mại trong quý I tăng lên hơn 292.000 tỷ đồng, chiếm 1,99% trong tổng số dư nợ cho vay, trong khi con số này tại thời điểm cuối năm 2025 là 1,85%.

Áp lực nợ xấu gia tăng trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về dòng tiền, tiêu thụ chậm và chi phí tài chính cao.

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất – kinh doanh chưa phục hồi đồng đều, áp lực xử lý nợ xấu dự báo còn kéo dài trong thời gian tới.

Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) khuyến nghị, rủi ro nợ xấu của hệ thống ngân hàng năm 2026 cần được theo dõi chặt chẽ, nhất là tại những ngân hàng có tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản vượt 30% tổng dư nợ.

Theo các chuyên gia của Chứng khoán Shinhan, áp lực lớn nhất trong những năm tới của các ngân hàng thương mại không chỉ đến từ chi phí vốn gia tăng mà còn từ chất lượng tài sản, khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao hơn, áp lực trả nợ của khách hàng sẽ lớn hơn.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cảnh báo rủi ro nợ xấu có thể gia tăng khi doanh nghiệp tiếp tục chịu tác động từ bất ổn địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và mặt bằng lãi suất cao hơn. Đặc biệt, sự chững lại của phân khúc bất động sản cao cấp không chỉ ảnh hưởng đến thanh khoản của thị trường mà còn tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng và giá trị tài sản bảo đảm của các ngân hàng

Tuy nhiên, bức tranh xử lý nợ xấu trong thời gian tới sẽ phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng.

Theo TS. Châu Đình Linh, Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, các ngân hàng lớn có lợi thế hơn nhờ hệ thống quản trị rủi ro hoàn chỉnh, nguồn lực tài chính mạnh và kinh nghiệm xử lý nợ hiệu quả. Còn các ngân hàng nhỏ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn do chất lượng tài sản bảo đảm thấp và áp lực nợ tồn đọng kéo dài.

Thời gian qua, nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được ban hành hoặc sửa đổi như Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Sửa đổi năm 2025 và Nghị định 304/2025/NĐ-CP về thu giữ tài sản bảo đảm hay Luật Đất đai, Luật Kinh doanh Bất động sản mới, luật hóa Nghị quyết 42 … đã góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn lớn trong xử lý nợ xấu.

Việc hoàn thiện khung pháp lý xử lý nợ xấu được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tín dụng trong việc thu giữ và xử lý tài sản bảo đảm.

Theo các chuyên gia, nếu hoàn thiện pháp lý và phát triển thị trường mua – bán nợ thì nợ xấu không chỉ là rủi ro mà còn có thể trở thành nguồn lực cho tăng trưởng.

VNDirect cho rằng, trong thời gian tới, áp lực nợ xấu sẽ dần được kiểm soát tốt hơn khi các tiêu chuẩn tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản có mức độ rủi ro cao đang được siết chặt hơn, đồng thời nhiều vướng mắc pháp lý của các dự án bất động sản cũng được tháo gỡ từng bước.

VIS Rating nhận định trong ‏‏năm 2026‏, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng có thể giảm thêm khoảng 10 điểm cơ bản‏‏, xuống ‏‏khoảng 2-2,1%‏‏. Triển vọng này được hỗ trợ bởi ‏‏sự ổn định của môi trường kinh doanh trong nước, ‏‏các chính sách hỗ trợ tiếp tục được duy trì‏‏ và ‏‏việc kiểm soát chặt hơn các khoản vay bất động sản có rủi ro cao‏‏.

Tác giả: Minh Dũng

Nguồn: vietnamfinance.vn